Đừng vẽ nên một viễn cảnh nào khi mà bạn vẫn còn chưa hiểu biết đầy đủ về nó. Hãy thu thập đủ những thông tin cần thiết. Một trong các nguyên tắc quan trọng nhất nhưng cũng đồng thời khó thực hiện nhất trong tư duy phê phán chính là tính triệt để - tức là việc thu thập đủ tất cả những cơ sở lập luận, các chứng cứ sẵn có cho một chủ đề dựa trên sự nghiên cứu kĩ lưỡng.

Trí tưởng tượng là sức mạnh khiến bạn tiến xa hơn những điều đã biết và chưa biết để sáng tạo ra điều không tưởg của riêng mình. Hoạ sĩ Paul Gauguin đã từng tuyến bố: “Để quan sát tôi nhắm mắt lại”. Thật đáng tiếc khi chúng ta thường hay quan tâm đến những gì hiện có hơn là những gì có thể tồn tại.

Tiềm thức sáng tạo

Việc đưa ra những câu hỏi thông minh còn hơn cả một lời kêu gọi. Bốn câu hỏi chính của “phương pháp tiếp cận những câu hỏi thông minh” đã minh hoạ trong câu chuyện này là:

Sau khi nhóm liệt kê khoảng 10 mục đích, Cliff tiếp tục: ”Bây giờ hãy sắp xếp những mục đích này và các mục đích khác mà chúng ta nghĩ ra khi đi từ phạm vi nhỏ đến lớn. Chúng ta bắt đầu bằng câu hỏi mục đích của phạm vi nhỏ nhất là gì. Sau đó lại tiếp tục hỏi ”mục đích của mục đích đó là gì” cho từng mục đích lớn hơn cho đến khi chúng ta gộp được những mục đích của khách hàng và khách hàng của khách hàng”.

Bài viết này được phỏng theo cuốn “Smart Questions: Learn to Ask the Right Questions for Powerful Results” (Jossey-Bass, SanFrancisco, 2004) của hai giáo sư Gerald Nadler và William J.Chandom - chủ tịch và phó chủ tịch Tổng công ty “The Center for Breakthrough Thinking”.

Chúng ta đang sống trong một thế giới của những câu hỏi “tại sao”. Một câu hỏi tuy đơn giản nhưng để trả lời bằng thực tiễn thì không dễ chút nào. Khi còn là những cô bé, cậu bé chúng ta đã không ít lần đặt cha mẹ vào những tình thế khó xử bởi nhũng câu hỏi “vì sao thế này” hay “vì sao nó không làm ngược lại”. Lớn lên một chút mức độ kĩ lưỡng trong những câu hỏi của chúng ta mất dần đi, đó chính là điều làm cho chúng ta giảm đi tính năng động của mình.